Het oog wil ook wat

“Beoordeel een boek niet op zijn omslag.” Het is misschien wel het bekendste gezegde uit de boekenwereld. En toch… Ik geef het eerlijk toe. Ik ben gevoelig voor een mooie cover, maar tegenwoordig kijk ik toch anders naar boekcovers.

Misschien komt dat doordat ik jaren geleden een cursus boekbinden volgde. Sindsdien kijk ik altijd extra naar het uiterlijk van een boek. Niet alleen naar het verhaal, maar ook naar hoe een boek gemaakt is in detail. Een hardcover is zoveel meer dan een stapel papier met een kaft eromheen. De rug, het boekbinderslinnen, de schutbladen, een mooi kapitaalbandje boven en onder aan de rug, de kwaliteit van het papier… ik let er allemaal op.

Sommige boeken zijn werkelijk kleine kunstwerkjes. En daar word ik nog altijd blij van.

Jaren geleden las ik ‘Het boek van gevonden voorwerpen‘ van Lucy Foley. Dat boek vond ik destijds niet alleen heerlijk om te lezen, maar ook prachtig uitgevoerd. Zo’n boek dat je met plezier op tafel laat liggen. De uitgever had werkelijk oog voor detail.

Maar als ik nu, jaren later, naar mijn boekenkast kijk, realiseer ik me dat mijn smaak ook hierin veranderd is.

Mijn favoriete covers:

Mijn absolute favoriete omslag blijft nog altijd ‘Uit liefde, meneer Tuschinski’ van Tanya Commandeur.

Misschien ken je het boek. Het is een historische roman over bioscoopmagnaat Abraham Tuschinski. Over zijn liefde voor theaters en film, voor zijn familie en voor een verboden liefde. Alleen al de omslag ademt sfeer. Iedere keer als ik hem zie, krijg ik zin om het boek opnieuw open te slaan.

Dat is voor mij een goede cover. Niet omdat hij schreeuwt. Maar omdat het subtiel is. Ik merk dat ik steeds weer val voor omslagen met een landschap. Bomen. Mist. Oude huizen. Een pad dat ergens naartoe leidt. Een historische sfeer. Ze wekken mijn nieuwsgierigheid zonder alles prijs te geven. Zoals deze twee boeken:

Koop mij, lees mij en wel NU!

Omslagen met enorme knalgele of feloranje vlakken en gigantische letters? Die laten mijn hart eerlijk gezegd niet sneller kloppen. Natuurlijk vallen ze op. Dat is vaak ook precies de bedoeling. In een boekhandel of bibliotheek trekken ze direct de aandacht. Maar voor mij hoeft dat niet.

En dit is/zijn dan de hoofdpersonage(s):

Ik houd meer van omslagen die je uitnodigen om even stil te blijven staan. Ook foto’s van mensen op een cover spreken mij meestal minder aan. Zodra er een gezicht op staat, neemt dat ongemerkt mijn eigen verbeelding over. Tijdens het lezen blijf ik die persoon zien, terwijl ik juist zo graag mijn eigen hoofdpersonen creëer. Misschien klinkt dat vreemd, maar een mooie illustratie of een sfeervol schilderachtig beeld laat mijn fantasie veel meer aan het werk.

Fantaseer er maar op los:

Of zo’n cover 😉

Nog meer beauty’s:

Een favoriete cover, omdat de cover mij inspireerde om een jurk in die sfeer te maken.

Kunst(ige) covers:

En dan nog iets… Sorry, ChatGPT.

Ook AI-afbeeldingen op boekomslagen zijn meestal niet mijn favoriet. Vaak zijn ze technisch indrukwekkend, maar ze missen voor mijn gevoel net dat beetje ziel. Ik kan er niet precies de vinger op leggen. Misschien komt het doordat ze soms nét iets te perfect zijn. Alsof alles klopt, behalve het gevoel. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, maar geef mij toch maar een illustrator of ontwerper die een omslag maakt waar je steeds nieuwe details in ontdekt.

Toch moet ik ook eerlijk toegeven dat covers de laatste jaren steeds minder invloed op mij hebben.

Dat komt misschien doordat ik inmiddels al heel wat jaren recensies schrijf. Veel boeken komen niet meer spontaan uit de boekhandel mee naar huis omdat ik verliefd word op de omslag. Ik ontvang recensie-exemplaren van uitgeverijen of lees boeken waar ik specifiek nieuwsgierig naar ben geworden.

Heel even. Maar daarna verdwijnt mijn aandacht al snel naar de eerste bladzijde. Vroeger kocht ik misschien een boek omdat de omslag mij riep. Tegenwoordig vertrouw ik meer op de inhoud, op aanbevelingen of op mijn nieuwsgierigheid naar een auteur.

Je moet een boek misschien niet beoordelen op zijn omslag. Maar ik geef toe dat een prachtige cover nog altijd een streepje voor heeft. Al weet ik inmiddels uit ervaring dat de mooiste verhalen zich soms juist verstoppen achter de eenvoudigste kaft. En misschien is dat uiteindelijk wel net als bij mensen.

Alles over boekbinden:

Boekbinden is een leuke hobby