Het einde van Erna Ankersmit

‘Het einde van Erna Ankersmit’ is geschreven door de Nederlandse schrijfster Anna Enquist en uitgegeven door De Arbeiderspers in 2026.

Anna Enquist

Anna Enquist is het pseudoniem van Christa Widlund-Broer, een van de meest geliefde Nederlandse schrijvers. Ze werd geboren in Amsterdam en studeerde piano aan het conservatorium in Den Haag en psychologie aan de Universiteit Leiden. Voordat ze schrijfster werd, werkte ze als psychotherapeut en psychoanalytica, en die achtergrond is duidelijk terug te zien in haar werk.

Enquist heeft zowel poëzie als romans geschreven. Haar eerste gedichtenbundel, ‘Soldatenliederen’, verscheen in 1991, en haar eerste roman, ‘Het meesterstuk’, in 1994. In totaal schreef ze meerdere romans, waaronder bekende titels als ‘Het geheim’, ‘De ijsdragers’ en ‘Contrapunt’. Haar boeken zijn vaak psychologisch diepgaand, met veel aandacht voor emoties, verlies en de menselijke psyche. Muziek speelt ook een belangrijke rol in haar werk, omdat ze zelf een muzikale achtergrond heeft.

Schrijfstijl

Haar schrijfstijl is toegankelijk, maar tegelijkertijd rijk en poëtisch. Ze schrijft over herkenbare situaties en complexe gevoelens, in een taal die de lezer direct raakt. Haar boeken zijn niet alleen populair in Nederland, maar ook in het buitenland vertaald. Enquist wordt geprezen om haar vermogen om moeilijke onderwerpen, zoals rouw en eenzaamheid, op een indringende en mooie manier onder woorden te brengen.

Het einde van Erna Ankersmit

Het verhaal vangt aan als Vronie aanbelt bij een huis dat op haar lijst staat. Ze is net begonnen als medewerkster bij de Thuiszorg en heeft nog weinig ervaring. Een oudere vrouw, Erna Ankersmit, doet open en vraagt haar binnen te komen omdat het buiten beestachtig slecht weer is. Er volgt een vriendelijk gesprek waaruit blijkt dat de voormalige, bekende, schrijfster Erna Ankersmit helemaal geen thuishulp nodig heeft en dat Vronie een lieverd is maar erg onzeker over haar werk en toekomst.

In de volgende hoofdstukken leer je hen beiden kennen en komen ze steeds vaker elkaar tegen waardoor er een vriendschap ontstaat. Door omstandigheden vraagt Erna aan Vronie of ze mee wilt op een wandelreis door Engeland. Dit doen de stoere dames maar Erna beleeft een heel akelige nacht (kleine hersenbloeding?) en Vronie heeft te kampen met een gewetenstrijd. Haar man is op zijn werk er namelijk achtergekomen dat, de twintig jaar geleden gestorven, man van Erna niet zulke fraaie dingen heeft gedaan in zijn leven en vertelt dit, ondanks zijn beroepsmatige geheimhouding toch aan Vronie.

Geheimen en gevoelens

Tot zover vond ik het verhaal erg sterk. Maar bekentenissen volgen met alle gevolgen van dien. Als lezer begrijp ik het verhaal vanuit de perspectieven van de hoofdpersonages. Maar ik had moeite met de man van Vronie en ook hun gezamenlijke beslissing om Erna te confronteren met iets dat ze beter niet had hoeven te weten. Of toch wel? Het einde van het verhaal is in ieder geval verrassend te noemen en voel je als lezer niet aankomen. Lees en oordeel zelf.

Wat maar weer blijkt uit dit verhaal is hoe moeilijk geheimen en gevoelens kunnen zijn….

(Een flashback waarin Erna door een noodlot geen moeder meer zal worden):

Ze kon een ander spoor kiezen, naar een schrijversbestaan. Ze voelde niets, nog niets. Ze liep en ze liep tot ze van uitputting niet meer kon en koers zette naar haar voordeur. In de dagen daarna voelde ze hoe de wissel knarsend werd omgezet, klappen van metaal op metaal. Dan het knerpende geluid van willen die hortend en stotend over de ontstane spleten zwoegden. De locomotief op naar de andere bestemming. In de wagon zat erna bevend te schokken. Het was beslist.

Mijn leeservaring – het einde van Erna Ankersmit

Ik ben al jaren een groot bewonderaar van Anna Enquist, een liefde die is ontstaan door de boeken die ik las nog voordat ik mijn blog ‘Boekrecensiesblog’ begon. Helaas heb ik de afgelopen jaren geen nieuwe romans van haar hand gelezen, en dat vind ik eigenlijk best jammer. Haar schrijfstijl is namelijk heerlijk om in onder te duiken: ze weet met een unieke combinatie van emotionele diepgang en psychologisch inzicht verhalen te vertellen die je als lezer niet snel loslaten. Wat mij vooral aanspreekt, is hoe ze intens menselijke thema’s aan bod laat komen, waardoor je onherroepelijk stilstaat bij je eigen normen, waarden en keuzes. Haar boeken zijn niet zomaar verhalen – ze nodigen je uit om mee te leven, te voelen en na te denken.

Wat me in dit boek opvalt, is de bijzondere manier waarop ze perspectieven afwisselt. Ze schakelt tussen een alwetend vertelperspectief en de innerlijke gedachten van de hoofdpersonages. Wat in het begin misschien even wennen is, is dat deze overgangen niet altijd met duidelijke leestekens of cursief worden aangegeven. De gedachten en observaties lopen daardoor naadloos in elkaar over. Maar juist dat maakt haar stijl zo bijzonder: na een paar hoofdstukken merk je nauwelijks meer dat je ‘moet wennen’. In plaats daarvan voel je je volledig ondergedompeld in de wereld van de personages, alsof je hun gedachten en emoties zelf ervaart. Het is alsof je niet alleen hun verhaal leest, maar ook met hen meedenkt en meeleeft.

Een aanrader voor wie van psychologische romans houdt.

.