Lord M. – Arthur Japin

‘Lord M’ is geschreven door de Nederlandse auteur Arthur Japin en uitgegeven door Uitgeverij De Arbeiderspers. het is een historische roman.

Over de auteur Arthur Japin

Arthur Japin (1956) behoort tot de bekendste Nederlandse schrijvers van historische romans. Hij debuteerde in 1996 met de verhalenbundel Magonische verhalen, maar brak bij het grote publiek door met ‘De zwarte met het witte hart’ (1997), een roman die ook internationaal veel aandacht kreeg. Met zijn boeken weet Japin historische gebeurtenissen en bestaande personages tot leven te brengen, waarbij hij feiten en literaire verbeelding op een bijzondere manier met elkaar verweeft. Zijn roman ‘Een schitterend gebrek’ werd bekroond met de Libris Literatuurprijs en ook ‘De overgave’ ontving een belangrijke publieksprijs: de NS Publieksprijs. Inmiddels heeft Japin een indrukwekkend oeuvre opgebouwd, waarin geschiedenis, menselijke emoties, liefde en de vaak ingewikkelde verhoudingen tussen mensen een belangrijke rol spelen.

De cover en de uitvoering

Soms heb je een boek nog niet eens opengeslagen of je weet al: dit wil ik lezen! Dat overkwam mij met ‘Lord M.’ De hardcover heeft een werkelijk prachtige omslag met daarop een schilderij van Lady Caroline Lamb, geschilderd door Thomas Phillips.

Als kostuummaakster viel ik als een blok voor deze cover. Het maakte me eigenlijk niet eens uit waarover het boek zou gaan. Ik wilde het lezen, en wel nu!

Niet alleen de prachtige kleding en de bijzondere stijl van de jurk spraken me aan, maar vooral de ogen van deze jonge vrouw. Wie is zij eigenlijk? En waarom kijkt ze zo? Zelfverzekerd? Mysterieus? Tegendraads? Er zit iets in haar blik wat me onmiddellijk nieuwsgierig maakte.

Hoe dan ook, als je dit boek eenmaal gelezen hebt, begrijp je die blik een stuk beter. En ik durf te wedden dat je tijdens het lezen regelmatig even naar de cover zult kijken. Het portret krijgt namelijk steeds meer betekenis naarmate je Caroline beter leert kennen.

Ook de uitvoering als hardcover past prachtig bij het boek. Een roman die je niet alleen vanwege de inhoud, maar ook vanwege de vormgeving graag in je boekenkast wilt hebben.

Koningin Victoria

Het verhaal speelt zich af in Engeland tijdens de beginjaren van de regeerperiode van koningin Victoria. Victoria wordt op achttienjarige leeftijd koningin en moet plotseling haar weg zien te vinden in een wereld van politieke belangen, hofintriges en verwachtingen. Ze is jong, soms onzeker en moet nog veel leren over haar nieuwe positie en de mensen om haar heen.

Het verhaal gaat over deze historische periode en laat zien dat achter de officiële geschiedschrijving ook een jonge vrouw schuilgaat die behoefte heeft aan steun, vertrouwen en genegenheid. Want koningin zijn betekent niet automatisch dat je weet hoe je het leven moet aanpakken.

Lord M. en twee bijzondere liefdesgeschiedenissen

Het boek heeft twee verhaallijnen die nauw met elkaar verweven zijn.

De eerste draait om de bijzondere relatie tussen de jonge koningin Victoria en haar eerste minister, Lord Melbourne, die zij liefkozend Lord M. noemt. De oudere staatsman wordt voor haar veel meer dan alleen een politiek adviseur. In hem vindt ze eigenlijk de vader die ze nooit heeft gehad. Hij staat haar bij in staatszaken, helpt haar bij belangrijke beslissingen en adviseert haar zelfs bij het vinden van een geschikte echtgenoot.

Lord M. heeft een bijna onuitputtelijk geduld met de jonge koningin. Hij beschikt over de nodige levenswijsheid en weet haar op het juiste moment raad te geven, maar schuwt ook de nodige levenslessen niet. Victoria luistert naar hem, leert van hem en raakt steeds meer aan hem gehecht. Hun gesprekken en de manier waarop ze met elkaar omgaan, vormen een mooi onderdeel van het boek.

(Victoria na een lange uitleg hoe onzeker zij zich voelt in de nabijheid van zoveel mensen) “Echt, Lord M., iedereen die ik ken, is in zulke dingen veel beter dan ik!” (Lord M.:) “Denk dat nooit! Ik sprak streng, want het emotioneerde me dat zij zo meedogenloos over zichzelf oordeelt. ‘De drang van u om alles goed te willen doen, dat is een tekortkoming, eentje aan de goede kant van het spectrum, maar toch een fout. Een vergissing die u begaat. Stilstaan bij hoe het hoort, heeft nooit iemand geholpen. Denken hoe het beter kan, kijken hoe anderen het doen, in gezelschap werkt dat allemaal alleen maar averechts. Doe uw best, dat is genoeg. Doe wat u kunt, dat is alles, maar doe vooral niet meer dan dat.”

Haar snikken stokte, geschrokken van mijn heftigheid. “Ik onthul u twee geheimen, Majesteit, de ervaring van een oude man, prent ze meteen vast in, dat scheelt wat tijd van leren. Ten eerste: de een gaat er beter mee om dan de ander, maar vrijwel iedereen zal de twijfels die u noemt herkennen, en niet alleen jongeren zoals u, onzekerheid bereikt een hoge leeftijd. Ten tweede, en dit is misschien nog wel belangrijker: niemand weet dit van elkaar. Hoe dat mogelijk is, kan ik niet verklaren, maar geen onzeker mens staat erbij stil dat degene tegenover hem minstens even grote twijfels probeert te overwinnen.

Lord M. en Caroline

Toch wil Victoria meer van hem weten. Ze is nieuwsgierig naar de man achter de staatsman. Er gaan immers allerlei verhalen rond over zijn vroegere huwelijk en de vrouw van wie hij zoveel heeft gehouden. Wie was die Lady Caroline eigenlijk? Waarom spreekt Lord M. nauwelijks over haar? En wat is er precies gebeurd?

Victoria wil het weten en geeft hem een prachtig gebonden schrift met de opdracht daarin zijn levensverhaal en vooral zijn liefdesgeschiedenis op te schrijven.

En daarmee begint de tweede verhaallijn, die mij persoonlijk het meest heeft geboeid.

We leren de jonge Lord Melbourne kennen vanaf het moment dat hij Caroline ontmoet. We volgen hun kennismaking, de verliefdheid, het huwelijk en uiteindelijk de tragische gebeurtenissen die hun relatie steeds verder onder druk zetten.

Het is een nogal bizarre liefdesgeschiedenis. Caroline is een vrouw met een bijzonder temperament, een hoge afkomst en een persoonlijkheid die niet gemakkelijk in de maatschappelijke verwachtingen van die tijd past. Ze is eigenzinnig, uitgesproken en heeft een kant die door haar omgeving al snel als hysterisch wordt bestempeld. Of er sprake is van psychische problemen zoals we die tegenwoordig zouden benoemen, valt natuurlijk niet zomaar vast te stellen.

Tijdens haar huwelijk met Lord M. raakt Caroline hevig verliefd op de beruchte dichter Lord Byron. Aanvankelijk lijkt hij haar gevoelens te beantwoorden, maar al snel blijkt dat hij zo gek is als een deur. Zijn gedrag en de manier waarop hij met haar gevoelens omgaat, hebben verwoestende gevolgen. Hij drijft Caroline steeds verder tot wanhoop en uiteindelijk zelfs tot een situatie waarin ze bijna openlijk zelfmoord pleegt.

Hoe deze uiterst tumultueuze liefdesrelatie zich verder ontwikkelt, hoe Lord M. hiermee omgaat en wat er uiteindelijk van hun huwelijk overblijft, zal ik niet spoileren. Het is een verhaal waarin liefde, obsessie, trouw en emotionele afhankelijkheid op een soms bijna ongemakkelijke manier samenkomen.

De schrijfstijl

Ik moest eerlijk gezegd even wennen aan de schrijfstijl van Arthur Japin. Hier en daar ervoer ik de zinnen als wat staccato, waardoor ik niet altijd meteen lekker in het verhaal zat.

Ook de verhaallijn over Lord M. en koningin Victoria bestaat voor een belangrijk deel uit politieke ontwikkelingen en gesprekken over staatszaken. Dat is historisch gezien interessant en Japin heeft er duidelijk veel aandacht aan besteed, maar het kan hier en daar ook wat droge kost worden als politieke geschiedenis je minder aanspreekt. Ik vond het zelf zeker interessant, maar kan me voorstellen dat niet iedere lezer daar evenveel plezier aan beleeft.

Wat ik wel bijzonder vond, is dat het verhaal volledig vanuit het perspectief van Lord M. wordt verteld. Dat geeft de roman een bepaalde authenticiteit. Je kijkt als lezer niet van een afstandje naar historische gebeurtenissen, maar beleeft ze door de ogen van iemand die er zelf middenin staat. Dat maakt de personages en hun onderlinge verhoudingen geloofwaardig en menselijk.

Het nawoord vond ik bovendien bijzonder interessant. Sla dit vooral niet over! Het geeft extra achtergrond bij de historische personen en gebeurtenissen en maakt dat je met nog meer interesse terugkijkt op wat je zojuist hebt gelezen.

Lord M. – aanrader voor wie?

‘Lord M.’ is een historische roman waarin Arthur Japin twee bijzondere liefdesgeschiedenissen met elkaar verweeft. Enerzijds de warme, bijna vaderlijke band tussen de jonge koningin Victoria en haar eerste minister. Anderzijds de stormachtige en soms ronduit tragische relatie tussen Lord M. en Lady Caroline Lamb.

Voor mij was vooral de tweede verhaallijn de reden om door te blijven lezen. Caroline is een fascinerende vrouw, die je tegelijkertijd nieuwsgierig maakt, verbaast en soms ook medelijden doet krijgen. En na het lezen begrijp je ineens een stuk beter waarom haar portret zo’n intrigerende uitstraling heeft.

Al met al een aanrader voor liefhebbers van historische romans waarin bestaande historische personen en gebeurtenissen centraal staan, en waarin een romantisch verhaal op een interessante manier wordt gecombineerd met geschiedenis. Het is niet alleen een romantisch verhaal. Juist de tegenstrijdigheden in mensen, de verwachtingen van de maatschappij en de soms verwoestende gevolgen van de liefde maken dit boek bijzonder.