‘Reflections of Fashion’ is uitgegeven door Waanders Uitgevers in samenwerking met Kunstmuseum Den Haag.

Daarnaast hebben de volgende mensen bijgedragen aan het boek: Madelief Hohé, Margriet Schavemaker, Marije Blaase, Micaela Cabrita da Palma, Tirza Westland, Alu Studios, Janice Deul, Ronald van der Kamp, KledingCast, Cyana Madsen, Amy de la Haye, Valerie Steele, Kathleen Mahieu, Jacoba de Jonge, Lisa Konno, Bas Kosters, Guillaume Schmidt, Victor Crezee, Tailors & Wears, Jan Taminiau, César Rodriquez Salinas, Sarah Scaturro, Ulkuhanbatuhan, Tess van Zalinge en Karolina Zebrowska.

Op de achterkant van het boek staat een indrukwekkende lijst van ontwerpers van de 17e eeuw tot en met nu.

Kunstmuseum Den Haag

Het Kunstmuseum Den Haag viert in 2026 75 jaar modecollectie. Wat in 1951 begon als het Nederlands Kostuummuseum is uitgegroeid tot de grootste Nederlandse mode- en kostuumcollectie. Met meer dan 50.000 kostuums en accessoires, van de zeventiende eeuw tot zeer recente catwalkstukken.

De tentoonstelling loopt van 4 juli 2026 tot en met 3 januari 2027. Reflections of Fashion biedt een brede kijk op hoe mode zich door de tijden heen heeft ontwikkeld. Zo tonen de tentoongestelde stukken de evolutie van stijl en vorm door de eeuwen.

Wanneer wordt een jurk een museumstuk?

Ik heb een zwak voor kleding die iets te vertellen heeft. Niet alleen voor een prachtige japon waarvan je meteen denkt: wat een plaatje, maar juist voor kleding waaraan je kunt zien dat er iemand in heeft geleefd. Een zoom die ooit is uitgelegd, een reparatie die nauwelijks zichtbaar is, een stof die door het dragen zachter is geworden. Kleding vertelt geschiedenis, soms veel meer dan we in eerste instantie denken.

Die ‘geschiedenis’ maak ik ook graag zelf;

Museum en Heritage kleding commissions

Deze blog gaat vooral over het boek. Mocht je niet naar de tentoonstelling gaan dan is het boek namelijk ook te koop bij Bol.com en andere kanalen. Het is zonder de tentoonstelling te hebben gezien, net zo indrukwekkend!

Een boek dat anders naar mode laat kijken

De titel ‘Reflections on Fashion’ is goed gekozen. Het boek gaat niet simpelweg over 75 jaar mode verzamelen. Het gaat over kijken, opnieuw kijken en over de vraag wie bepaalt wat de moeite waard is om te bewaren. Het boek heeft voer delen: verzamelen, restaureren, vertellen en tonen. Deze delen kun je prima los van elkaar lezen, maar lopen ook mooi in elkaar over.

De collectie van het Kunstmuseum begon in 1951 als de collectie van het Nederlands Kostuummuseum en groeide uit tot een indrukwekkende verzameling van meer dan 50.000 kostuums en accessoires, van historische kleding tot hedendaagse mode.

Als je dat zo leest, klinkt het misschien als een indrukwekkend getal. Maar tijdens het bladeren door het boek krijgt zo’n collectie ineens een heel ander gezicht. Het gaat niet meer over duizenden objecten in een depot, maar over afzonderlijke kledingstukken met ieder hun eigen geschiedenis.

En dan realiseer je je iets merkwaardigs: een kledingstuk dat ooit heel gewoon was, kan tientallen jaren later een museumstuk zijn. Wat in 1951 eigentijds was, is nu geschiedenis.

Niet één waarheid over een jurk

Wat ik aantrekkelijk vind aan het boek, is dat de collectie niet vanuit één vaste blik wordt gepresenteerd. Het onderdeel Unboxing met… van de tentoonstelling vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt. Verschillende ontwerpers, makers en modekenners, zie alle genoemde mensen bovenaan deze blog, kregen de gelegenheid om opnieuw in de collectie te duiken en er vanuit hun eigen perspectief naar te kijken. Dat idee werkt in het boek bijzonder goed. Neem daarbij de prachtige foto’s en de mooie lay-out en je hebt een geweldig koffietafelboek! Boordevol waardevolle informatie, verhalen maar vooral ook erg mooie foto’s.

Enige minpuntje vind ik zelf, hoogstpersoonlijk, de grootte van de lettertype, of zeg maar beter: de klein-te. Het leest niet makkelijk. Gelukkig zijn er wel veel witruimtes, inspringen van alinea’s etc. en zijn er verschillende lettertypes, waardoor je het overzicht niet verliest. Ook zijn er vele pagina’s met alleen maar foto’s en ondertitelingen. Het kleurenspel is mooi en de losse cover van het boek zou je kunnen uitvouwen en ophangen of zelfs inlijsten.

Dat zag ik ook terug bij het boek: ‘U bent hier, Kunst in Amsterdam’. Een nieuwe trend? Leuk!

Kleding met een verhaal

Een conservator kijkt met andere ogen naar een kledingstuk dan een ontwerper. Een restaurator let op materiaal en constructie. Iemand die zich bezighoudt met hedendaagse mode ziet misschien vooral een idee dat verrassend actueel blijkt te zijn. Zo ontstaat er geen verhaal waarin bij voorbaat vaststaat wat een kledingstuk betekent. De lezer krijgt verschillende mogelijke manieren om te kijken.

Dat vind ik een van de sterkste kanten van ‘Reflections on Fashion’. Want een jurk verandert natuurlijk niet. Onze blik op die jurk wel.

Van zeventiende eeuw tot nu

Een modecollectie als die van het Kunstmuseum is eigenlijk een soort tijdmachine. In Reflections on Fashion komen verschillende eeuwen en stijlen bij elkaar en daardoor zie je niet alleen hoe mode verandert, maar ook hoe ideeën over het lichaam, schoonheid, status en identiteit veranderen.

En juist foto’s van kleding kunnen daarbij zoveel vertellen. Een afbeelding van een jurk laat je iets zien van het silhouet, maar wanneer je vervolgens leest over het materiaal, de constructie of de omstandigheden waarin het kledingstuk gedragen werd, krijgt dat beeld een extra laag. Daarom vind ik het boek ook zo geschikt om niet in één keer uit te lezen.

Het verhaal achter de restauratie

Een van de verhalen die mij bijblijft, is dat van een Chanel-jurk uit 1926. Natuurlijk, zoals jullie waarschijnlijk weten ben ik een grote liefhebber van Coco Chanel en heb ik zelfs een website voor naaisters met tips & tricks voor het geval je een Chanel-Style jasje wilt maken.

Ik ga verder; Het kledingstuk werd gevonden tussen stofresten en had duizenden ontbrekende kraaltjes. Restaurator César Rodríguez Salinas reconstrueerde het patroon. Maar het doel was niet om de jurk zo te herstellen dat je vervolgens niet meer kunt zien wat er met haar gebeurd is. Juist het onderscheid tussen het oorspronkelijke materiaal en de restauratie blijft zichtbaar. Dat vind ik prachtig. Een kledingstuk mag sporen van zijn geschiedenis houden. Het is ooit gedragen. het is niet gekocht of gemaakt voor een vitrinekast.

Het boek als object

‘Reflections on Fashion’ is een groot, kleurrijk en rijk geïllustreerd boek van 240 pagina’s. Het formaat geeft de kleding de ruimte die ze verdient. Mode heeft nu eenmaal iets driedimensionaal en een klein plaatje kan nooit helemaal laten zien hoe een stof valt, hoe een silhouet is opgebouwd of hoe subtiel een detail kan zijn.

Het boek is voor mode- en geschiedenisliefhebbers een waardevolle aanvulling in de boekenkast. Of op de koffietafel natuurlijk!

Zo, en nu ga ik verder met kostuums maken. Misschien komen die ooit in een museum te hangen en worden ze in zo ‘n prachtig boek van Waanders gepubliceerd. 😊