Koetjes en kalfjes

Deze recensie is geschreven door Sarah Morton.

‘Koetjes en kalfjes‘ is geschreven door Rutger Willem Weemhoff en uitgegeven door Uitgeverij Partout.

Bij de uitdrukking ‘koetjes en kalfjes’ denk je al snel aan gezellig gekeuvel en je vraagt hé af; wat is dit?  Maar het is werkelijk de titel van een avontuurlijk kinderboek en het gaat over dieren!  Dan begrijp ik de titel al beter. Ik begin te lezen; Het is een Verhalenbundel met verschillende korte spannende verhalen.

In de beschrijving staat zeer expliciet: ‘voor vaders en hun zonen vanaf acht jaar’. Vader Rutger Weemhoff heeft dus deze verhalenbundel geschreven voor zijn vier zoons en zij vonden het prachtig, naar wat ik heb vernomen. Het boek is over het algemeen gericht op actie en avontuur. Wat minder op emotie; hoewel sommige verhalen mij zeker persoonlijk raken. In elk hoofdstuk komt wel minstens een dier voor.  En sommige verhalen zijn vanuit het perspectief het dier geschreven. Steeds in een ander land en in een andere omgeving.

Een verhaal begint soms wel met het overbekende: ‘Er was eens ‘.. terwijl het zeker geen zoetsappige sprookjes zijn. En ze leefden ook niet allemaal lang en gelukkig, want het zijn rauwe en eerlijke verhalen met de dood als thema welke steeds terugkomt. Gewoon als iets wat erbij hoort. Nou gelukkig hoor! Niet ieder verhaal loopt fataal af.

De koe die voorgoed op reis ging

Het boek begint in Griekenland waar een koe haar dagen slijt in een dor en stenig landschap. Ze kan vrij rondlopen maar veel valt er niet te grazen. Juist daarom trekt een mals groen struikje, hoog op de rotsen, onweerstaanbaar haar aandacht. Het groeit op een plek waar een koe zich beter niet kan wagen. De honger geeft haar moed. Alsof het lichaam even vergeet wat het wel en niet kan.

De koe zet haar logge lijf in beweging, klautert behoedzaam langs de rotsen. Bijna heeft ze de struik bereikt. Ze verliest dan toch haar houvast. Ze is geen berggeit. In een enkel ongelukkig moment stort ze omlaag, de diepte in, de zee tegemoet. Daar eindigt haar reis, letterlijk en figuurlijk.

Juist doordat het zo eenvoudig gebeurt, komt het binnen. Hoe de koe eenmaal in het water tegen de rotsen slaat, is even slikken. Tenminste dat was het voor mij als lezeres. En toch is haar verhaal daarmee niet voorbij. Een paar jongens vinden haar en voor hun vader krijgt deze droevige vondst een bijna wonderlijke wending: “Een zeekoe!”, roept een van de jongetjes. Inderdaad was ze een zeekoe geworden.

Het paard dat op hol sloeg door de binnenstad

Ook meisjes hebben in dit boek hun plaats en in dit geval zelfs een prinses. Ze woont in een kasteel maar zit evengoed op school, waar haar gedachten al snel afdwalen van lessen en regels naar haar paard. Hoeveel beter, hoeveel echter zou de dag voelen als dat dier gewoon bij haar mocht zijn? De trap op, door de gangen, het lokaal binnen. Het is zo’n gedachte die alleen een kind of een dromer zonder schaamte kan toelaten. En juist daarom heeft het iets onweerstaanbaars.

De werkelijkheid kiest een ander decor. Geen paard in het klaslokaal maar een jacht door de bossen, op vossenjacht, met alles wat daarbij hoort: vaart, spanning, opwaaiende aarde, opgeschrikte dieren, de plotselinge onberekenbaarheid van paarden in volle galop. Daar gaat het mis. Een ander paard botst hard tegen het hare aan. De prinses valt. Haar paard schrikt, rukt zich los uit de orde van het gezelschap en slaat op hol. Vanaf dat moment neemt het verhaal een andere wending. Letterlijk. De beweging neemt het over. Je ziet het bijna voor je: een paard dat niet meer te houden is, de bossen uit, de straten in, recht de binnenstad tegemoet. Je kunt al raden waar het paard op af stormt.

Dit verhaal zal ook meisjes aanspreken.

Eendje

Dan is er nog een verhaal over Hansje, die mevrouw Unger uit de buurt helpt met het verzorgen van haar watervogels. Daarna luistert hij gebiologeerd naar haar levensverhalen. Haar man was een legerkapitein.
“Heeft hij wel eens tegen een echte vijand gevochten?”, vraagt Hansje. Dat is zeker het geval. Een oorlog in de jungle heeft hij ternauwernood overleefd.
Het verhaal over de oorlog speelt een rol in de beslissing die Hansje maakt om de Japanse eenden van mevrouw Unger tegen een groep wilde eenden te beschermen.

Toneelspeler

Een verhaal dat mij eveneens is bijgebleven is die van een toneelspeler die Hamlet opvoert met als publiek, zijn vele tropische dieren. Vogels, boomkikkers, tropische vissen. Hij heeft al meerdere brieven ontvangen dat zijn huis gesloopt zal worden maar heeft daar geen boodschap aan. Op een koude winterdag gaan de sloopwerkzaamheden dan toch beginnen en blijkt de elektriciteit afgesloten.

Al zijn tropische dieren doodgevroren.

Jaren later voert hij opnieuw zijn toneelstuk van Hamlet op, ditmaal in de Schouwburg en voor menselijk publiek. Zijn tranen bij een emotionele scene zijn echt. Daarmee is hij een waar toneelspeler geworden.
Dit zijn een paar voorbeelden uit de verhalenbundel.

Koetjes en kalfjes – mijn leeservaring

De omslagfoto sprak me wel aan, juist omdat het anders is dan de meeste andere kinderboeken. Geen schreeuwerige kleuren maar een woestijnfoto die goed past bij met name het eerste verhaal. Kleine letters, grote bladspiegel voor een kinderboek. Er zijn geen illustraties. Nu is dit in principe ook helemaal niet nodig maar kinderen nemen wel veel op via beeld, opmaak en ontwerp. De meeste verhalen zijn boeiend en verrassend. De auteur neemt geen blad voor de mond, hij heeft een heel eigen stijl. Ik begrijp goed dat zijn zonen het geweldig vinden.

Van de paar verhalen, waarbij een iemand op een gewelddadige manier om het leven komt, vraag ik me af of die geschikt zijn voor basisschoolkinderen. Daarnaast zijn er ook een paar middelmatige verhalen waarbij de personages vlak blijven. Kinderen zijn vaak nog kritischer dan volwassenen dus ik hoop dat ze verder lezen; het volgende verhaal is weer de moeite waard.

Al met al een mooie en eigenzinnige verhalenbundel. Ik herken de stem van de auteur. Hij neemt de jonge lezer (of luisteraar) serieus. Het taalgebruik is volwassen maar goed te volgen voor kinderen van deze leeftijd: 8+

‘Koetjes en Kalfjes’ is te koop via Uitgeverij Partout.