Mag ik je hand vasthouden?

‘Mag ik je hand vasthouden?’ is geschreven door de schrijfster en selfpublisher Nicole Maas-Ruijzenaars in 2025. De subtitel luidt: ‘Mijn verlies in coronatijd.’

Mijn verlies in coronatijd

‘Mag ik je handvasthouden?’ is geen roman maar ook zeker geen non-fictie. Een gepast genre hiervoor vinden is nog niet zo eenvoudig. Het is namelijk meer dan een persoonlijk verslag. Het boek gaat over Nicole’s grote verlies: haar geliefde moeder. Tevens gaat het ook over rouwverwerking en het nut van een persoonlijk dagboek in een dramatische tijd.

Corona 2020

Als je dit boek leest, zul je als lezer de coronatijd herbeleven in al haar gekte, chaos, angst en verdriet. Nicole krijgt het er flink van langs. Ze verliest haar moeder, haar vader krijgt ook corona, ze moet haar drie jonge kinderen thuisonderwijs geven en ze beleeft een bijzondere uitvaart in coronatijd.

Iedereen zal dit boek ongetwijfeld ervaren als een herbeleving, ondanks dat dit boek toch echt heel persoonlijk is. Dit komt met name door de maatschappelijke context. Nicole beschrijft niet alleen haar persoonlijke verhaal maar op de achtergrond komen de persconferenties voorbij, de vele maatregelen, de lockdowns en de ontkenning en opstand bij de ‘wappies’.

Persoonlijk én algemeen

De coronatijd is natuurlijk door iedereen op een geheel persoonlijke manier beleeft. Sommigen hebben er amper onder geleden. (Zoals ik: in het buitengebied leven van het platteland schepte letterlijk en figuurlijk een enorme afstand. Het leven ging gewoon door, de enkele winkels waren open in de meeste dorpen en vrijwel iedereen hield zich stil en teruggetrokken). Maar er zullen ook velen zijn die in dit boek van Nicole een steun vinden en vooral veel herkenning van de situatie toen. De manier hoe Nicole met haar grote verlies omgaat, is bijna bewonderenswaardig te noemen. In de shocktoestand rond de opname en de dood van haar moeder is ze zelf een rots in de branding voor haar familie én haar moeder. Na de dood is er een lang rouwproces die ze zichzelf toestaat zonder zichzelf te verliezen.

Foto’s van Nicole:

Mag ik je hand vasthouden?

De moeder van Nicole, Rita Ruijzenaars-Sprenkels, is in december 2020 overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Ze was zelf verzorgende in een bejaardentehuis en heeft hier vermoedelijk corona opgelopen. Op een dag voelt ze zich niet lekker en ze blijkt corona te hebben. De tijd verstrijkt en de koorts wil maar niet zakken. Ze voelt zich hondsberoerd. Een arts die langskomt laat meteen een ambulance komen en Rita wordt opgenomen in een ziekenhuis. Hierna volgt een relatief korte tijd van hoop en pure wanhoop. Ze wordt maar liefst twee keer teruggestuurd naar de IC want telkens als het even beter lijkt te gaan, duurt dit maar van korte duur. Uiteindelijk zijn haar longen volledig stuk en is Rita zelf óp. Ze sterft.

Nicole is dagelijks bij haar en is tevens contactpersoon van de familie. Haar vader kan en mag niet komen, hij heeft zelf ook corona.

Wat is een ziekenhuisbezoek in deze tijd een bizarre gewaarwording. Een gloednieuw ziekenhuis. Geen stress, paniek of onrust als je binnenkomt. Een nieuwe afdeling is bijgebouwd; een covidafdeling. Via een houten deur, die deze afdeling van de rest van het ziekenhuis gescheiden houdt, neem je dan regelrecht een kijkje in deze hel. Eénpersoonskamers, klein, steriel met grote apparaten. Vooral veel jonge mensen zitten of liggen in een bed aan een apparaat. Er wordt niet op een Ipad of tv gekeken. Er is nauwelijks bezoek. Het lijkt wel alsof ik in een speelfilm ben beland ben. Net alsof dit alles in scènes is gezet. Het personeel is niet zo vrolijk als ik me kan herinneren van andere ziekenhuisbezoeken. Geen grapje, glimlach of knipoog.

Gesprekken met kinderen zijn eerlijk, recht voor z’n raap en puur. Gesprekken met artsen zijn eerlijk, recht voor z’n raap en zakelijk. Je krijgt de boodschap, daarna laat je het landen en dan is de tijd om emotioneel te worden. Dat laatste ben ik op het moment niet zo goed. Instortingsgevaar ligt op de loer als ik mijn tranen laat stromen, ben ik bang.

Schrijfstijl en mijn leeservaring:

Het boek is goed geschreven en in Nicole schuilt absoluut schrijftalent. Het leest als een trein en je gaat als lezer daadwerkelijk van Rita en Nicole houden. Sterker nog: je wilt hún handen vasthouden om hen te steunen in deze vreselijke tijd.

Het boek wisselt af met het verhaal, jaren later pas geschreven, en dagboekfragmenten van Nicole, gericht aan haar moeder. Nicole schrijft ook over haar privé-situatie, die het allemaal loodzwaar maakt, maar de focus blijft op het onderwerp. Hoe ga je als mens met dit grote verlies om? Uiteraard moest ik even slikken toen ik over het moment van de dood van haar moeder las. Er zit een spanningsboog in het verhaal op de momenten dat het goed lijkt te gaan, en ondanks dat het al bekend is dat haar moeder overlijdt, kun je de hoop goed voelen op de momenten dat het beter lijkt te gaan.

Is dit boek aantrekkelijk voor anderen? Dacht ik als recensente vaak toen ik het las? Het is tenslotte héél persoonlijk en als je de personen niet kent, ben je vaak niet zo snel geneigd zo’n soort boek te gaan lezen. Mijn conclusie is echter van wel. Ten eerste omdat het de coronatijd op het heetst van de strijd goed beschrijft en er behoefte bij mensen kan zijn dit nog eens te herbeleven om dingen te verwerken. Ten tweede stopt het boek niet bij de dood van haar moeder, maar pas een paar jaar later en toont Nicole een manier om te rouwen waarbij vooral de Engelse quote mooi past: Accept, adapt, move on and make the best of it.

Sterke punten

Wat ik als lezer erg sterk vond is dat Nicole de maatschappelijke context goed beschrijft zonder te oordelen. Toch laat ze wel doorschemeren dat er mensen zijn die weinig respectvol met haar situatie omgaan en zij hier grote moeite mee heeft. Ik moest wel grinniken (ware het niet dat het tevens schandalig is) om een situatie van een vrouw die naast haar zit in een autobedrijf terwijl ze wacht op de verandering van haar zomerbanden van haar auto. Ze raken in gesprek over corona en de vrouw suggereert dat Nicole’s moeder gered had kunnen worden met een kruidenkuurtje:

Ik zwijg. Zei ze dit nu echt?! Even krijg ik kortsluiting in mijn hoofd. Net iets te lang blijf ik stil en ik besluit te glimlachen, zonder dat mijn ogen meedoen. Ik doorbreek de stilte door ‘vast’ te zeggen. Daarna duik ik weer in mijn boek. De vrouw kijkt me niet meer aan.

Tot slot over Nicole door Nicole geschreven:

Ik ben moeder van drie kinderen, getrouwd en geboren en getogen in het Brabantse Zundert. Toen mijn jongste kind ziek werd, maakte ik een ingrijpende keuze: ik stopte met mijn werk in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Vanuit die persoonlijke ervaring ontstond in 2020 Ruis in Huis.

Met Ruis in Huis creëerde ik een plek waar ouders hun vragen konden stellen over opvoeding en over hoe ze zelf beter in hun vel konden zitten. Deze vragen verwerkte ik in vlogs, laagdrempelig en herkenbaar.
Eerder ontwikkelde ik de cursus ‘Met liefde geschreven’, waarin ik vragen behandelde die ik zelf aan mijn moeder had willen stellen, gecombineerd met mijn professionele achtergrond. De cursus werd met veel
enthousiasme ontvangen.

Mijn pad leidde mij vervolgens naar de opleiding tot rouw- en verliesbegeleider. Inmiddels heb ik een praktijk aan huis, waar ik mensen begeleid bij rouw en verlies in de breedste zin van het woord.
Mijn werkwijze is toegankelijk, puur en betrokken, met ruimte voor het persoonlijke verhaal van ieder mens.