Zondagskind – in makkelijke taal

Deze recensie is geschreven door Sarah Morton

‘Zondagskind’ is een bekende autobiografische roman van Judith Visser. ‘Zondagskind in makkelijke taal’ is bewerkt/hertaald door Carola Janssen en uitgegeven door Leeslicht.

Voor de recensie van het originele boek ‘Zondagskind’ wil ik je graag doorverwijzen naar:

‘Zondagskind’ vertelt het verhaal van Jasmijn Vink, de alias van Judith Visser vanaf dat zij vier jaar is en naar de kleuterschool moet, tot aan haar jong volwassenheid.

Proloog

Net als in het originele begint het boek met een proloog dat Jasmijn autorijlessen heeft. Overal tegelijk op letten, op de weg, op de auto voor zich, op de voetganger die van links komt en de fietser van rechts komt. Bij teveel prikkels valt Jasmijn vaak letterlijk in slaap. De instructeur zegt grappend dat ze een gevaar op de weg is. Hij adviseert haar ook om zich te laten onderzoeken.

Dat gebeurt uiteindelijk. Zo eindigt het boek. Met de conclusie dat ze autisme heeft. Dat zegt niets over wat je kunt of niet. Een rijbewijs is weliswaar nooit gelukt, maar ze heeft werk gevonden en ze heeft een liefdesrelatie.

Zoek de verschillen

Het origineel heeft in mijn beleving geen moeilijk taalgebruik. Het is wel heel gedetailleerd en uitgebreid. Het laat je helemaal meebeleven hoe een autistisch persoon de wereld ervaart, soms van dag tot dag. Ook als je zelf niet autistisch bent, zal dit boek je helpen in hun leefwereld te verplaatsen. Al heeft iedereen natuurlijk een eigen beleving.

Laagdrempelig

Ik ben een doorgewinterde lezer, maar ik kan me voorstellen dat het een dikke pil is voor iemand die laaggeletterd is of net heeft leren lezen (Er zijn ook volwassenen die dat nog moeten leren).
Dus ik ben blij dat deze uitgave er is, zodat ze toch kennis kunnen nemen van Judith haar werk. Ook voor wat oudere kinderen is het een laagdrempelige manier om haar boek te leren kennen.

Doet deze uitgave Judith haar boek recht?

In veel passages herken ik de stijl en de stem van Judith.
Zoals de rustgevende en troostende muziek van Elvis Presley:

De radio staat zachtjes aan. En ineens verandert alles. Uit de radio komt het zachte geluid van een gitaar. Zo mooi is dat. Het is een eenvoudige melodie, langzaam en rustgevend. Ik kijk op van mijn boek. Op dat moment komt er een lage stem bij. Warm en zacht als de vacht van een dier. Het is het mooiste geluid dat ooit heb gehoord. De stem zingt over liefde. Het lijkt alsof hij tegen mij praat. Het voelt alsof hij een arm om me heen slaat. Een arm waaronder ik me thuis voel. Het lijkt alsof mijn oren open gaan. Alsof ik nooit echt iets gehoord heb hiervoor. 

De kern wordt in ‘Zondagskind in makkelijke taal’ aardig weergegeven. Jasmijn loopt weg op haar eerste schooldag. Haar hond, die ze ziet als haar beste vriendin, mag niet bij haar blijven. Toch vindt ze langzaam haar weg. Ze sluit vriendschap met een klasgenote en wordt verliefd op een jongen.

Daarna nog een deel over dat Judith jongvolwassen is, gaat werken en op zichzelf gaat wonen. In die tijd komt ze ook een oud klasgenoot Nick tegen die drummer is in een muziekband. In de kleuterklas moest hij op zijn handen gaan zitten, omdat hij steeds met zijn vingers zat te trommelen. Ze herkent zichzelf in hem. Ook hij mocht niet zichzelf zijn, moest zich aanpassen. Al snel ontstaat er een vriendschap, en misschien wel meer dan dat.

Zondagskind – Leeservaring

Veel passages kun je gerust weglaten, om toch de kern van het verhaal goed weer te geven.
Hele episodes zijn echter weggelaten uit deze uitgave, zoals de band met haar vader. Dat ze samen verhalen verzinnen. Of dat Judith naar de manege gaat en een band ontwikkelt met ‘haar’ pony Cilly.

Ook vond ik het jammer dat Nick niet voorkomt in het gedeelte over Jasmijn haar basisschooltijd, maar dat hij pas genoemd wordt als hij weer in beeld komt.

De cover is een blikvanger. Je ziet een jonge vrouw, een kartonnen doos en een blauw ballon in de lucht. Het geeft een leuk verrassingseffect.

Inspraak auteur

Ik heb het nagevraagd aan Judith Visser, met wie ik al een tijd contact heb, hoeveel inspraak zij heeft gehad betreft ‘Zondagskind in makkelijke taal’.

Ze schreef terug dat ze van te voren een proefdruk heeft ontvangen, wat ik netjes vind. Het was niet de bedoeling dat ze met allemaal wijzigingen kwam. Het zou ook geen doen zijn voor een auteur om te bepalen welke passages er in de ingekorte versie moeten blijven en welke niet. In elk hoofdstuk zit een ontwikkeling. Elke passage is van belang.
Fouten, die ze niet door de beugel vond kunnen, daar heeft ze wel correcties voor doorgegeven en dit is ook aangepast. Haar hond Senta is bijvoorbeeld een zij en geen hij.

Voor mensen die moeite hebben met lezen vindt ze het fijn dat dit boek er is. Daar kan ik me helemaal bij aansluiten!