Mag ik je hand vasthouden – Interview

‘Mag ik je hand vasthouden?’ is geschreven door de schrijfster en selfpublisher Nicole Maas-Ruijzenaars in 2025. De subtitel luidt: ‘Mijn verlies in coronatijd.’

In haar indrukwekkende boek deelt Nicole een diepgaand en ontroerend verhaal over het grootste verlies in haar leven: het afscheid van haar geliefde moeder. Dit boek is niet alleen een persoonlijke getuigenis, maar ook een waardevolle gids voor iedereen die te maken krijgt met rouw en verdriet. Nicole neemt de lezer mee in haar emotionele reis en laat zien hoe zij, stap voor stap, leerde omgaan met het gemis. Centraal in haar verhaal staat het belang van rouwverwerking en de helende kracht van het bijhouden van een persoonlijk dagboek tijdens moeilijke tijden.

Haar openhartige en kwetsbare benadering maakt dit boek niet alleen herkenbaar, maar ook bijzonder inspirerend. Het biedt troost, inzicht en praktische handvatten voor wie zelf een dierbare is verloren. Nicole heeft zich de afgelopen jaren gespecialiseerd in rouwbegeleiding en deelt haar ervaringen en kennis zowel op persoonlijk als professioneel vlak. Haar unieke combinatie van eigen ervaring en deskundigheid maakt haar een waardevolle gesprekspartner voor iedereen die op zoek is naar steun en begrip in een periode van verdriet.

Naar aanleiding van de lovende recensie die haar boek ontving, is het tijd om dieper in gesprek te gaan met deze getalenteerde schrijfster. Wat dreef haar om haar verhaal op papier te zetten? Hoe heeft het schrijven van een dagboek haar geholpen in haar rouwproces? En welke boodschap hoopt ze over te dragen aan lezers die zelf worstelen met verlies? In dit interview duiken we in Nicoles persoonlijke reis, haar professionele inzichten en de lessen die zij heeft geleerd over veerkracht, acceptatie en het vinden van een nieuwe balans in het leven.

Interview

Uw boek ‘Mag ik je hand vasthouden?’ is een indringend verslag van uw persoonlijke verlies tijdens de coronapandemie. Wat heeft u doen besluiten om dit verhaal op papier te zetten en te publiceren?

Tijdens de coronatijd, toen mijn moeder ziek was, hield ik een dagboek bij. In eerste instantie schreef ik voor haar zodat zij, als ze zou herstellen, kon teruglezen hoe ik die periode had beleefd. Dat moment is er helaas nooit gekomen. Na haar overlijden bleven haar ziekteperiode, mijn dagboek en mijn eigen reflecties als losse fragmenten in huis liggen. Het voelde zonde om daar niets mee te doen. Niet alleen voor mijn kinderen, maar ook omdat ik besefte dat ik een stukje geschiedenis in handen had. Deze periode was niet alleen ons persoonlijke verhaal, maar ook een tijd die maatschappelijk zo ingrijpend was. Door het te bundelen, kreeg het betekenis.

Het boek is moeilijk onder één genre te scharen: het is persoonlijk, maar ook maatschappelijk relevant. Waarom koos u voor deze mix van dagboekfragmenten, herinneringen en reflecties? Hoe heeft deze vorm u geholpen bij het verwerken van uw verdriet?

De verschillende vormen: dagboekfragmenten, herinneringen en reflecties waren er al. Ze lagen letterlijk verspreid in huis: handgeschreven stukken, getypte teksten, losse notities. Ik merkte dat ik behoefte had aan overzicht. Aan iets wat ik letterlijk kon vastpakken, alsof ik daarmee ook grip kreeg op wat er was gebeurd.

Het woord ‘verwerken’ vind ik lastig. Het suggereert dat je ergens doorheen gaat en het daarna afsluit. Ik geloof meer in ‘verweven’: het verlies wordt onderdeel van je leven en je identiteit. Door woorden te geven aan wat zo rauw en ontwrichtend was, kon ik betekenis geven aan mijn rouw. De vorm hielp mij om chaos om te zetten in samenhang.

U beschrijft hoe het bijhouden van een dagboek u heeft geholpen tijdens uw rouwproces. Kunt u uitleggen hoe schrijven voor u een hulpmiddel was? Heeft het schrijven van dit boek uw rouwproces veranderd of verdiept?

Schrijven gaf mij veerkracht. Wanneer gevoelens overweldigend zijn, kunnen ze als een wirwar in je hoofd zitten. Door ze op papier te zetten, werden ze concreter en daardoor hanteerbaarder. Het gaf me taal voor emoties die bijna niet uit te leggen zijn: machteloosheid, hoop, ongeloof, verdriet

Het schrijven van het boek heeft mijn rouw verdiept, in die zin dat ik opnieuw door bepaalde momenten heen moest. Maar het heeft het ook verzacht. Ik kon terugkijken met iets meer afstand en mildheid naar mezelf in die periode.

De coronapandemie speelt een grote rol in uw verhaal. Hoe heeft de maatschappelijke context—zoals de lockdowns, persconferenties en polarisatie—uw ervaring van verlies beïnvloed? En hoe heeft u deze context verwerkt in uw boek zonder te oordelen?

De maatschappelijke context heeft mijn ervaring van verlies sterk beïnvloed. De lockdowns, de persconferenties, de cijfers op televisie. Het voelde soms alsof ons persoonlijke verdriet onderdeel werd van een collectieve crisis. Tegelijkertijd maakte de polarisatie het ingewikkeld. Waar wij vochten voor het leven van mijn moeder, werd er buiten gediscussieerd over maatregelen en vrijheden

In mijn boek heb ik ervoor gekozen om dicht bij mijn eigen ervaring te blijven. Ik beschrijf wat het met mij deed, zonder anderen te veroordelen. Het is geen politiek boek, maar een persoonlijk verslag. Door bij mezelf te blijven, kon ik recht doen aan mijn gevoelens zonder in oordeel te vervallen.

U was niet alleen rouwend, maar ook een steun voor uw familie. Hoe heeft u deze dubbele rol ervaren? En hoe kijkt u nu, met enige afstand, terug op die tijd?

In die periode heb ik me soms intens eenzaam gevoeld. Ik was zelf dochter in rouw, maar voelde ook de verantwoordelijkheid om sterk te zijn voor mijn gezin en mijn familie. In die dubbele rol kon ik iets betekenen voor de mensen van wie ik houd, maar het betekende ook dat ik mijn eigen verdriet soms naar de achtergrond schoof.

Als ik nu terugkijk, zie ik dat ik het gemis van mijn moeder voor mijn omgeving minder pijnlijk wilde maken. Ik wilde het oplossen, draaglijk maken. Inmiddels weet ik dat rouw niet te fixen valt. Verduren is een belangrijk onderdeel van rouwen. Nu voel ik dat de rollen weer gezonder verdeeld zijn en dat er ruimte is voor ieders eigen verdriet.

De uitvaart van uw moeder vond plaats onder bijzondere omstandigheden. Kunt u beschrijven hoe deze ervaring was en wat u het meest is bijgebleven?

Als er nu een woord in me opkomt, is dit afstand. Alles voelde zo afstandelijk. Alle zitplaatsen in het crematorium waren op anderhalve meter van elkaar af. Na de koffietafel moesten mensen een buiging maken of een handkus geven om ons te troosten. Voor mijn broertje en mij zat er niemand in de zaal. Ik had juist een knuffel nodig van de mensen die het dichtst bij mij stonden.

Rouw vraagt om nabijheid, om aanraking, om samen verdriet dragen. Juist dat werd ons ontnomen. Tegelijkertijd maakte de rouwstoet diepe indruk. Het feit dat vrienden en collega’s van mijn moeder langs de weg stonden met gebaren van steun, liet zien dat verbondenheid zich niet laat tegenhouden door regels. Dat contrast , afstand en warmte, is me altijd bijgebleven.

Uw boek biedt herkenning voor velen die ook verlies hebben ervaren tijdens de pandemie. Heeft u reacties van familie, vrienden, collega’s of onbekende lezers ontvangen die u hebben verrast of geraakt?

Ik heb zoveel reacties gehad! Overweldigend en hartverwarmend! In oktober heb ik het boek gelanceerd en in december was daar de tweede druk. De reacties hebben mij diep geraakt. Dat mensen hun eigen verhalen met mij delen, laat zien hoeveel herkenning er is. Het maakt het kwetsbaar om zo open te zijn geweest, maar het bevestigt ook dat dit verhaal verteld moest worden. Dat er al snel een tweede druk kwam, voelde als een erkenning, niet alleen voor mij als schrijver, maar ook voor het verhaal van mijn moeder.

Eén keer heeft iemand gezegd dat de kaft heel confronterend was, dit zou de verkoop kunnen beïnvloeden. Maar dit zijn de echte handen van mijn moeder en mij. Ik wil dit dus niet aanpassen, dan voelt het niet meer als van mij. Van ons.

 Ondanks dat de uitkomst bekend is, weet u als schrijver een spanningsboog te creëren. Hoe heeft u dat gedaan? Was het moeilijk om de balans te vinden tussen hoop en realiteit?

De spanningsboog zit in de hoop die ik zelf voelde. Tot het moment van haar overlijden heb ik geloofd dat mijn moeder zou herstellen. Die hoop was zo groot dat ik de ernst van de situatie soms niet volledig kon toelaten. Omdat ik dagelijks schreef, is die ontwikkeling, van vertrouwen naar twijfel, van hoop naar angst, heel organisch terug te lezen.

De balans tussen hoop en realiteit was niet iets wat ik bewust heb geconstrueerd; het was de realiteit zoals ik die beleefde. Juist daardoor voelt de spanning voor lezers echt.

U bent rouw- en verliesbegeleider. Heeft uw eigen ervaring uw manier van begeleiden veranderd? En hoe kijkt u aan tegen de Engelse quote die u noemt: Accept, adapt, move on and make the best of it?

Mijn eigen ervaring heeft mij nog bewuster gemaakt van hoe uniek ieder rouwproces is. Je kunt dezelfde moeder verliezen, maar iedere broer of zus rouwt anders. Als begeleider probeer ik nog meer zonder oordeel te luisteren. Niet invullen, niet sturen, maar aansluiten.

De quote “Accept, adapt, move on and make the best of it” klinkt krachtig en daadkrachtig. En ik geloof ook in veerkracht. Tegelijkertijd vind ik hem bij rouw te lineair. Alsof er een stappenplan is dat je kunt volgen en waarna het klaar is. Rouw laat zich niet vangen in vier werkwoorden. Acceptatie is geen eindpunt, maar iets wat steeds opnieuw kan verschuiven.

Voor mij gaat het niet over move on, verder zonder, maar over leren leven mét het gemis. Het verlies wordt onderdeel van wie je bent. Je past je niet alleen aan de situatie aan, je verandert zelf ook.

Je gaat niet verder na het verlies, je gaat verder met het verlies.

Wat hoopt u dat lezers meenemen uit uw boek? En heeft u plannen voor een vervolg of een ander project dat aansluit bij dit thema?

Ik hoop dat lezers herkenning vinden in mijn boek, of dat nu gaat over rouw, over het verliezen van een ouder, of over de band tussen moeder en dochter. En ik hoop dat het mensen aanmoedigt om hulp te vragen wanneer rouw te zwaar voelt om alleen te dragen.

Voor nu richt ik me op het opbouwen van mijn praktijk als rouw- en verliesbegeleider. Dat doe ik bewust in een rustig tempo, omdat ik de tijd en aandacht wil geven aan iedereen die op mijn pad komt. Rouw vraagt om ruimte, en die wil ik kunnen bieden.

Nicole’s website:

Ruis in Huis